مصلح الدين مهدوى

19

اصفهان دار العلم شرق ( مدارس دينى اصفهان ) ( فارسى )

فراوانى داشته است . مهم‌ترين و زيباترين مدرسه‌ى اين دوره ، مدرسه‌ى چهارباغ بود كه مدرسه‌ى سلطانى و مدرسه‌ى مادر شاه نيز ناميده مىشد . اين مدرسه ، آخرين بناى تاريخى باشكوه عهد صفويه در اصفهان است كه در روزگار شاه سلطان حسين ( 1116 - 1126 ه ق ) براى تعليم طلاب علوم دينى ساخته شد . از ديگر مدارس دوره‌ى صفويه مىتوان از مدرسه‌ى جده‌ى كوچك ، مدرسه‌ى جده‌ى بزرگ ، مدرسه‌ى ذوالفقار ، مدرسه‌ى ملا عبد اللّه ، مدرسه‌ى نوريه و مدرسه‌ى ساروتقى نام برد . مهم‌ترين مدرسه‌ى اصفهان در دوره‌ى قاجار ، مدرسه‌ى صدر است كه به دستور حاج محمد حسين خان امين الدوله ، صدر اعظم فتحعلى شاه ، ساخته شد . اين مدرسه يكى از زيباترين مدارس دينى اصفهان است . از اواخر دوره‌ى قاجار ، مدارسى به سبك نوين در ايران پديد آمد كه در اصفهان نيز مسير اين مدارس و مدارس قديم از هم جدا شد . بيش‌تر مدارس قديمى اصفهان ، وقفى بوده‌اند و هزينه‌ى قابل توجهى از اين مدارس از درآمد موقوفات تأمين مىگرديد . اين مدارس اغلب داراى كتابخانه‌هاى مستقلى بودند كه انسان‌هاى خير ، كتابخانه‌هاى شخصى خود را به آنها اهداء مىكردند . كتاب حاضر با عنوان اصفهان دار العلم شرق ( مدارس دينى اصفهان ) اثر رجال‌شناس و اصفهان‌پژوه معاصر ، زنده‌ياد استاد مصلح الدين مهدوى ، است . ويژگى مهم اين اثر اين است كه كليه‌ى مدارس دينى اصفهان در قرون اسلامى را معرفى كرده است ؛ از بسيارى از اين مدارس تنها نامى باقى مانده كه استاد ، با تحقيق و تفحص از منابع استخراج و با ذكر خصوصيات آورده است . نسل حاضر هنگامى كه با نام و گسترش مدارس در اصفهان روبه‌رو مىشود ، ناخودآگاه عظمت فرهنگى و علمى اين شهر در نظرش عظيم‌تر از پيش مىگردد . اين كتاب را جناب آقاى